Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα (Πανεπιστήμια και ΤΕΙ) βρίσκεται ίσως στην πιο κρίσιμη από πλευράς δυνατοτήτων και προοπτικών επιβίωσης φάση. Αυτό οφείλεται σε μια σειρά γεγονότων, πολιτικών και παραμέτρων που θα περιγράψω εν συντομία στη συνέχεια.
Σχέδιο Αθηνά. Θα περίμενε κανείς μετά την εφαρμογή του περίφημου σχεδίου Αθηνά να υπάρξει οικονομία κλίμακας σε προσωπικό, καθηγητές, υποδομές και πόρους έτσι ώστε με μικρότερη κρατική επιχορήγηση να έχουμε το ίδιο εκπαιδευτικό αποτέλεσμα. Κάτι τέτοιο όμως δεν συνέβη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση του ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας στο οποίο υπηρετώ ως καθηγητής και υπήρξα Πρόεδρος του πρώην ΤΕΙ Χαλκίδας. Ενώ η αρχική πρόταση-σκέψη ήταν τα κατά τόπους παραρτήματα (π.χ. Σε Άμφισσα, Καρπενήσι κλπ.) να συγκεντρωθούν στους κύριους πόλους, δηλ. Λαμία και Χαλκίδα, αυτό δεν συνέβη. Και όχι μόνον αυτό. Στην Άμφισσα δημιουργήθηκε ένα νέο τμήμα με μηδέν καθηγητές. Αποτέλεσμα: ένα ΤΕΙ διασπαρμένο σε πέντε πόλεις οι οποίες βρίσκονται σε σημαντική χιλιομετρική απόσταση απ το διοικητικό κέντρο της Λαμίας, με ότι αυτό συνεπάγεται. Μείωση προϋπολογισμών. Οι προϋπολογισμοί τα τελευταία χρόνια έχουν υποστεί “κούρεμα” της τάξης του 70%. Συνέπεια αυτού είναι να υπάρχει αδυναμία κάλυψης ακόμα και των λειτουργικών εξόδων (ΔΕΗ, ΟΤΕ κλπ.). Πάγωμα του διορισμού μονίμων καθηγητών. Αρχικά υπήρχε το αίτημα εκ μέρους της Ακαδημαϊκής κοινότητας να εξαιρεθούν οι διορισμοί των καθηγητών απ τον κανόνα 5 προς 1. Ούτε αυτό συνέβη με αποτέλεσμα ενώ συνταξιοδοτούνται συνάδελφοι να μην προσλαμβάνεται κανείς ή να προσλαμβάνονται ελάχιστοι.. Μείωση αριθμού εκτάκτων καθηγητών. Είναι γεγονός ότι κυρίως τα ΤΕΙ στήριζαν την διδασκαλία αρκετών αντικειμένων στην πρόσληψη εκτάκτων καθηγητών. Με την δραστική μείωση της τάξης του 90% που ενέκρινε το Υπ. Παιδείας όσον αφορά τον αριθμό εκτάκτων είναι καταφανές ότι όχι μόνο δεν θα διδάσκονται ορισμένα αντικείμενα (μαθήματα) αλλά ολόκληρα τμήματα πιθανόν να οδηγηθούν σε αναστολή λειτουργίας. Εάν δεν αναστείλουν την λειτουργία τους θα αναγκαστούν να κάνουν εκπτώσεις στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης (διδασκαλία σε τάξεις των 200 φοιτητών, εργαστήρια από πίνακος, κλπ.)
Διαθεσιμότητα διοικητικού προσωπικού. Το μέτρο αυτό είναι σε εξέλιξη και αν εφαρμοστεί θα πλήξει κυρίως τα Πανεπιστήμια, τα οποία ήδη αντιδρούν έντονα.
ΥΓ. Υπάρχουν κι άλλα προβλήματα όπως το κούρεμα των αποθεματικών των ΑΕΙ, το πάγωμα του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων κλπ., αλλά αυτά χρειάζονται ειδική ανάλυση και περισσότερο χώρο. Ίσως σε μελλοντικό άρθρο αναφερθούμε πιο εκτενώς σε αυτά.
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη εφημερίδα του Fx-news(Οκτώβριος 2013)
